تفسیر حدائق الحقائق

تفسیر حدائق الحقائق

تفسیر حدائق الحقائق (قسمت سوره یوسف) مشخصات کتاب: سرشناسه : فراهی، معین الدین بن محمد، – 909؟ق عنوان و نام پدیدآور : تفسیر حدائق الحقائق (قسمت سوره یوسف)/ تالیف معین الدین فراهی هروی مشهور به ملاسکین؛ به کوشش جعفر سجادی وضعیت ویراست : [ویراست ]2 مشخصات نشر : تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ […]

  • فراهی، معین الدین بن محمد
  • 1384
  • دوم
تفسیر حدائق الحقائق
Rate this post
تفسیر حدائق الحقائق
  • آنچه در این کتاب میخوانید

    تفسیر حدائق الحقائق (قسمت سوره یوسف) مشخصات کتاب: سرشناسه : فراهی، معین الدین بن محمد، - 909؟ق عنوان و نام پدیدآور : تفسیر حدائق الحقائق (قسمت سوره یوسف)/ تالیف معین الدین فراهی هروی مشهور به ملاسکین؛ به کوشش جعفر سجادی وضعیت ویراست : [ویراست ]2 مشخصات نشر : تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ ، 1384. مشخصات ظاهری : بیست و هفت، ص 854 فروست : (انتشارات دانشگاه تهران؛ شماره 1159. گنجینه متون ایرانی 62) شابک : 964-03-4991-765000 ریال : وضعیت فهرست نویسی : فهرستنویسی قبلی یادداشت : پشت جلد به انگلیسی:Moinodin Farahi Herowi: Tafsire Hadaeq - ol - Haqaeq. یادداشت : چاپ دوم یادداشت : کتابنامه: ص. []854 موضوع : تفاسیر (سوره یوسف) موضوع : تفاسیر عرفانی -- قرن ق 10 موضوع : نثر فارسی -- قرن ق 10 شناسه افزوده : سجادی، جعفر، 1303 -، مصحح رده بندی کنگره : BP102/35/ف 4ت 7 1384 رده بندی دیویی : 297/18 شماره کتابشناسی ملی : م 83-37847 عناوین اصلی کتاب شامل: فهرست موضوعات کتاب ؛ [مقدمه مترجم؛ شرح حال مؤلف ؛ خطبه؛ فصل در بیان فضائل این سوره کریمه و سبب نزول آن ؛ فصل فی بیان فضائل القرآن ؛ در بیان احسنیت سوره یوسف «احسن القصص»؛ بیان عرفانی در مورد حسن و جمال یوسف و مقایسه آن با حضرت رسول؛ بیان آنکه حضرت رسول خود را نمکین خواند؛ بیان خواب دیدن پیر هرات مر حضرت رسول را؛ بیان آنکه هر کس خدای را دوست دارد به نعمت های جاوید نائل شود و فضیلت دوستی خدا؛ حکایت برخورد و مجالست فضیل عیاض با امام داود طائی و عجایب واقعه ؛ بیان عجایب این قصه ؛ بیان لطیف عرفانی در مورد حسن و جمال حضرت یوسف و حکمت های ناشی از آن؛ بیان واقعه آنکه حضرت یوسف جهت استخبار از کنعان و وضع پدر سر راه آمده بود؛ حکایت ابن عباس و پرسش اعرابی از حضرت رسول (ص) در مورد حسن یوسف و پاسخ دادن حضرت بوی؛ در بیان معنی غفلت؛ بیان مسافرت حامد بن اسود (عارف نامی) با سلطان ابراهیم خواص قطب العرفا؛ حکایت شبلی و مراتب سلوک و سخنان عرفانی او در مقام توحید؛ بیان مقامات سالکین الی اللّه و مراتب کامله توحید آن و مرتبه وصال بمحبوب حقیقی؛ اما شروع در بیان این قصه شریفه و ابتدا نمودن باخبار ولادت حضرت یوسف صدیق (ع)؛ بیان اوصاف حسن و جمال یوسف در اوان کودکی؛ بیان دوره طفولیت حضرت یوسف و سپردن او را بدست ایلیا؛ بیان خواب دیدن حضرت یعقوب در مورد گرفتاری یوسف و بیان عرفانی در این مورد؛ بیان خواب دیدن حضرت یوسف و اینکه 12 ستاره و ماه بر وی سجده کردند و حکایت آن برای پدر؛ فصل اما الاشارات فی هذه الآیه؛ پیغام دادن خدای متعال بموسی که نزد عابد راهب رود؛ نکته عرفانی در بیان عبودیت از روی اخلاص ؛ اشاره در بیان حکمت سجده کردن ماه و ستاره؛ خواجه حسن دهلوی فرماید:؛ اما بیان کیفیت واقعه ؛ اما اللطائف و الاشارات فی هاتین الآیتین ؛ مراجعه کردن عمر به حضرت علی جهت رفع چند مشکل؛ بیان آنکه خدای را فرشته ایست بنام فرشته خواب؛ اشارات لطیفه در بیان آیه «لا تَقْصُصْ رُؤْیاکَ عَلی إِخْوَتِکَ»؛ تقریب عرفانی در مورد رحمت و شفقت پروردگار و زلت حضرت آدم؛ حکایت مطربی که معشوقه پادشاه بود و دل باختن عیار پیشه بروی و گرفتار آمدن و سر بر سر سودای عشق او گذاردن؛ در بیان عشق حقیقی ؛ اما اللطائف و الاشارات، فی الآیه الثانیه؛ اشارات عرفانی و ادبی در مورد آیه «وَ یُعَلِّمُکَ مِنْ تَأْوِیلِ الْأَحادِیثِ»؛ مقدمه ؛ رجعنا الی القصّه ؛ فصل اما بیان اجتباء درباره این امّت ؛ لطیفه در بیان تمامی نعمت ؛ لطیفه در بیان عرفانی سجده کردن آفتاب و ماهتاب و ستارگان؛ در بیان آنکه این قصه را حکمتها است؛ در بیان وفات راحیل مادر حضرت یوسف (ع)؛ بیان درجه انبیاء و اولیاء؛ اما بیان کیفیت وقوف یافتن برادران بر خواب یوسف ؛ بیان آنکه چون گناهکاران را بطرف دوزخ برند.؛ فصل اما بیان قصه برادران و سبب غصه «1» ایشان و استدعا نمودن از پدر و اجازت دادن پدر وی ؛ لطائف و اشارات عرفانی در مورد این آیت «یا أَبانا ما لَکَ لا تَأْمَنَّا»؛ فصل اما اللطائف و الاشارات فی هذه الآیه؛ موعظه عرفانی در این مورد؛ فصل اما بیان کیفیت واقعه بتفصیل و ذکر بیرون آمدن یوسف بصحرا و در چاه افکندن او؛ فصل اما بیان کیفیت احوال یعقوب بعد از وداع یوسف ؛ فصل اما نصایح و لطائف و اشاراتی که در ضمن این واقعه مندرج است ؛ قصه آن انصاری که در رکاب حضرت رسول به جنگ بدر رفت و خواب دیدن زن او و تعبیر خواستن بوسیله حضرت علی و سپس عمر؛ حکایت مرد گوساله پرست که در قوم بنی اسرائیل بود و کیفر الهی و توبه آن مرد؛ بیان عرفانی در مورد نور ایمان که بنده را هدایت کند؛ بیان آنکه محبت حقیقی محبوب حقیقی را که خداوند است شاید و وقایعی در این مورد از بزرگان و مشایخ عالم عرفان؛ در بیان وحی الهی و چگونگی آن؛ واقعه به چاه افکندن یوسف؛ سبب افکندن یوسف را به چاه و آنکه این چاه چیست و در کجا است و بوسیله چه کسی حفر شده است؛ فصل اما ذکر مراجعت اسباط به ملازمت پدر بزرگوار و آگاهی یعقوب ازین واقعه هایل «1»؛ فصل و ارباب اشارات را درین آیه لطائف بسیار است ؛ حکایت حسن بصری و کودکی که مادر از منزل رانده بود و شفاعت وی نزد مادر و بیان عرفانی آن ؛ رجوع به قصه مذکور؛ واقعه حزن و اندوه و گریه یعقوب از درد فراق یوسف؛ فصل اما شمه از اشارات و لطائف و عبارات و مواعظ و نکات که در این آیات بینات مندرج است ؛ مقدمه معاملات بنده ؛ بیان عشق و درد فراق؛ رجعنا الی القصه؛ بیان واقعه نجات یافتن حضرت یوسف از چاه به وسیله کاروان مالک ذعر و خریدن آن را از برادران به بهای اندک ؛ رجعنا الی القصه؛ فصل اما شمه از تحقیقات و لطائف و اشارات در این آیات بیّنات ؛ حکایت زنی که از شوی خود نزد جنید بغدادی شکایت آورد؛ اشاراتی لطیف در مورد فروختن حضرت یوسف؛ اشاره شریفه مقرون به حکایت لطیفه ؛ حکایت اهانتی که از طرف غلامان مالک ذعر بر یوسف شد و غضب الهی؛ رجعنا الی القصه؛ قصه وارد شدن یوسف بمصر همراه کاروان مالک ذعر؛ شیفته شدن مصریان بجمال بی مثال حضرت یوسف؛ در معرض فروش گذاردن حضرت یوسف را؛ واقعه خواب دیدن زلیخا حضرت یوسف را و دلباخته شدن بدو و قصه بی قراری وی؛ رجعنا الی القصه؛ اما اللطائف و النکات و الاشارات المناسبه «1» لهذا القصه؛ رجعنا الی القصه؛ واقعه بردگی حضرت یوسف در بیت الحرم عزیز مصر؛ رجعنا الی القصه «1»؛ واقعه استفسار یوسف از مرد کنعانی از حال پدر؛ حکایت حسن بصری و مرد گناهکار و زندیق همسایه وی ؛ بیان عرفانی معنی ارادت و بیان ارادت انبیاء مرسل؛ اما شمه از لطائف و نکات «1» ارباب اشارت در این آیه عالی اشارت ؛ بیان صفات و ملکات فاضله و رذائل اخلاقی انسانی ؛ حکایت عشق مفرط زلیخا نسبت بیوسف و قصه مراودت زلیخا با یوسف و در دام انداختن او؛ بیان حکمت عملی و نظری و معانی عرفانی آن ؛ اما لطائف و اشارات و نکات مستفاد از این آیه جلیله؛ بیان محبت واقعی و مجازی و آنکه محب را کمترین بها سر باختن در راه دوست است؛ بیان گمراه کردن شیطان مر انسان را و آنکه زنان را خصلت از شیطان بدتر است ؛ بیان آنکه هر یک از انبیا را خلوتخانه بود؛ اما ذکر لطائف و اشاراتی که مناسب این مقال است ؛ قصه عاشق شدن دختر پادشاه عرب بر یوسف بن حسن رازی و امتناع وی؛ قصه برملا شدن عشق زلیخا بیوسف؛ اما لطائف و نکات و اشارات مناسبه باین آیه کریمه و قصّه جمیله ؛ بیان آنکه نفس و روح در خلوتخانه دنیا اظهار مراودت کردند؛ بیان دوستی واقعی و محبت حقیقی؛ بیان رفع اتهام از حضرت یوسف و شهادت دادن کودک؛ بیان آنکه خداوند دوازده امر را عظیم شمرده است ؛ سخت ترین احوال و شدیدترین احوال ؛ واقعه زنان مصر که در منزل زلیخا گرد آمدند و شیفته شدن همه آنها نسبت بیوسف ؛ اما بیان واقعه، شمه از لطائف و اشارات و نکات و مواعظ و نصایح مستفاده از آیات کریمه مذکوره ؛ الکلام فی المحبّه المستفاده من قوله تعالی حبّا؛ بیان عرفانی و نتائج اخلاقی حاصل از این قصه یعنی شیفتگی زنان مصر نسبت بیوسف ؛ در بیان اعیان ثابته و نفوس ناطقه انسانی و مدارج کمالات آنها؛ بیان احوال بنده در روز قیامت و هول و فزع وی؛ بیان بلا و ابتلا؛ بیان سکر؛ بازگشت به حکایت آنکه زنان مصر از بسیاری عشق و فناء در معشوق خود را گم کردند و دست خود بجای ترنج بریدند؛ بیان مناجات حضرت موسی به کوه طور؛ بیان مقام شهود و مشاهده و فناء محبوب در محب و آنکه محب حقیقی در مرتبه حقیقت حب سوخته و نیست می شود؛ اما بیان قصّه و کیفیّت در آوردن یوسف به زندان ؛ اما شمه از لطائف و اشارات مناسبه باین قصّه پرحصه ؛ واقعه زندان و دعوت زندانیان به توحید و پرستش خدای متعال ؛ اما بسط سخن در این باب و بیان آنکه هر پیغمبری را زندانی بود؛ اما ذکر بیرون آمدن یوسف از زندان و به ذروه مملکت داری استعلا نمودن ؛ بیان عرفانی و نتائج اخلاقی حاصل از آن؛ رجعنا الی القصّه؛ لطائف و اشارات در اباء و امتناع یوسف از بیرون آمدن از زندان ؛ در بیان نفس مکاره و سحاره و مطمئنه و اماره؛ بیان آنکه حضرت یوسف مدت یک سال در منزل ملک مورد اکرام و احترام می بود؛ رجعنا الی القصّه؛ بیان تفویض کارهای ملک به حضرت یوسف و حکایت قحط و غلا؛ اما اللّطائف و الاشارات و النّکات المستنبطه من هذه الآیات ؛ بیان عرفانی در مورد مرگ مؤمن و انتقال بدار بقا؛ قصه پیدا کردن احوال زلیخا و ضعف و ناتوانی او و عرض نیاز او بیوسف و به مراودت استسعاد یافتن ؛ رجعنا الی القصّه؛ اما اللّطائف و الاشارات و النّکات المستنبطه فی هذا القصّه؛ امّا بیان قصّه ؛ متهم شدن فرزندان یعقوب به جاسوسی؛ مواجه شدن یوسف با برادران و محاورت میان ایشان ؛ قصه غله بردن فرزندان یعقوب به کنعان و گرو کشیدن شمعون بعنوان جاسوس بودن آنها؛ مسافرت مجدد فرزندان یعقوب به مصر جهت خرید غله و بردن شمعون ؛ تحقیق عرفانی در مقام کشف و شهود؛ جواب و سؤال حضرت یوسف با برادران؛ امّا اللّطائف و الاشارات فی هذا لمقام ؛ تحقیق عرفانی در بیان عشق پاک و معشوق حقیقی؛ تحقیق عرفانی در بیان وصال؛ اشارت بدانکه سه کس در سه محل به سه ندا سه سعادت یافتند؛ در بیان نسبت سرقت به بنیامین و وجه آن؛ نتیجه اخلاقی از این واقعه ؛ واقعه توقیف بنیامین و رفتن برادران نزد پدر؛ اما اللّطائف و الاشارات و النّکات و الحقائق فی هذه الآیات ؛ تحقیق عرفانی در بیان عشق و صفای عاشق ؛ بسط کلام فی هذا المقال ؛ تحقیق در بیان آنکه محبت حقیقی را گرفتاریها بسیارست؛ حکایت رابعه عدویه و امساک وی از خوردن ؛ حکایت بشر حافی و دیوانه نمای عارف و ملاقات وی با او؛ در بیان مراتب بلا و محنت؛ در بیان شکایت و اقسام آن؛ در بیان آنکه حضرت یعقوب در فراق یوسف بی تابی بسیار می کرد؛ نامه نوشتن حضرت یعقوب به حضرت یوسف در مورد رعایت جانب فرزندان ؛ واقعه آشکار شدن نسبت یوسف بر برادران و بشارت فرستادن به حضرت یعقوب و دعوت کردن وی را به سرزمین مصر و اجابت آن دعوت از طرف حضرت یعقوب ؛ اما الحکایات و اللّطائف و الاشارات و النّکات المناسبه فی هذه المقام ؛ اما ذکر پیراهن فرستادن یوسف بکنعان «1» و خلاص شدن مقیم بیت الاحزان از بلیّه هجران ؛ ذکر پیراهن بشارت که بشیر بامر حضرت یوسف به نزد پدر برد؛ بیان استقبال با شکوهی که یوسف جهت حضرت یعقوب از اکابر ملک و اعیان ترتیب داد؛ ملاقات حضرت یوسف با پدر بزرگوار خود؛ اما لطائف و اشارات و تمثیلات و تحقیقات متفرّعه بر این آیات کریمه ؛ لطیفه های عرفانی دیگر؛ بیان بخشش و گذشت حضرت یوسف و یعقوب از گناه فرزندان و برادران ؛ امّا النّکات و الاشارات و اللّطائف ؛ بیان تعبیر شدن خواب یوسف؛ نتائج اخلاقی این واقعه؛ اما ذکر وفات اسرائیل اللّه و تواریخ عمر مبارک او؛ اما بیان ارتحال یوسف از دار ملال بملک بی زوال ؛ تفسیر بقیه آیات و نتایج اخلاقی حاصل از آن ؛ اما بسط الکلام فی هذه المقام ؛ فهرست لغات و اصطلاحات فلسفی، عرفانی، فلکی، فقهی و اصول ؛ فهرست احادیث و کلمات حکما و مشایخ بتازی ؛ فهرست اعلام اشخاص ؛ فهرست نام های اشیاء و مکان ها

  • جزئیات کتاب
    • فراهی، معین الدین بن محمد
    • 1384
    • دوم
    • تهران
  • نظرات