click on book to show pdf

اساس الأقتباس

أساسُ‌ ألإقتباس کتابی از خواجه نصیرالدین طوسی به زبان فارسی درباره علم منطق است. این کتاب پس از منطق شفا (ابن سینا) بزرگ‌ترین و مهم‌ترین کتابی است که در این علم تالیف شده است. پس از منطق شفا و شرح ابن رشد بر منطق ارسطو، کتابى به جامعیت اساس الاقتباس تألیف نشده است و از […]

  • نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد
  • یک
  • مدرس رضوی، محمدتقی
اساس الأقتباس
3.1 (61.54%) 26 vote[s]
اساس الأقتباس
  • آنچه در این کتاب میخوانید

    أساسُ‌ ألإقتباس کتابی از خواجه نصیرالدین طوسی به زبان فارسی درباره علم منطق است. این کتاب پس از منطق شفا (ابن سینا) بزرگ‌ترین و مهم‌ترین کتابی است که در این علم تالیف شده است. پس از منطق شفا و شرح ابن رشد بر منطق ارسطو، کتابى به جامعیت اساس الاقتباس تألیف نشده است و از نظر کیفیت به دلیل در برداشتن محاسن کتب پیشین و محاسنى که مؤلف به آن افزوده است بى‏نظیر است.مزایایی که این کتاب را بر کتب دیگر این فن متمایز کرده است یکی این است که این کتاب به فارسی ساده تألیف شده و دیگر آن که همان گونه که مؤلف در مقدمه کتاب وعده داده است، از ایرادات و اعتراضاتی که غالبا مفید فائده نیست و جز سرگردانی خواننده نتیجه ای ندارد خالی می باشد و سوم این که شامل تمام فنون منطق است و هر یک از فنون منطق به طور مستوفی در این کتاب مورد بحث قرار گرفته است. الف) در این کتاب مباحث منطق به روش ۹ بخشى عرضه شده است که لازم است جهت روشن شدن تمایز این روش با روش دیگر موسوم به روش دو بخشى نکاتى عرض شود. در روش ۹ بخشى مباحث منطق در ۹ قسمت و با عناوین زیر تنظیم گردیده است. مدخل که آن را به یونانى ایساغوجى گویند. مقولات عشر یا قاطیغوریاس العباره یا قضایا یا باریرمیناس، بارى ارمیناس، بارا ارمانیاس قیاس یا آنولوطیقاى اول برهان یا انولوطیقاى دوم یا ابودقطیقا جدل یا طربیقا مغالطه یا سوفسطیقا خطابه یا ریطوریقا شعر یا بوطیقا روش ۹ بخشى با جمع‏آورى و تدوین رساله‏ هاى منطقى ارسطو و افزودن ایساغوجى فرفوریوس به آن شکل گرفت به این نحو که تک نگاره‏هاى ارسطو در منطق در حدود سال‏هاى ۳۹۵-۳۳۰ م در مجموعه‏اى با نام ارغنون گردآورى شد که مشتمل بر شش رساله بود یعنى قاطیغوریاس، باریرمیناس، آنالوطیقاى اول، آنالوطیقاى دوم، طوبیقا، سوفسطیقا. از آنجا که شارحان ارسطو در یونان خطابه و شعر را جزء منطق نمى‏دانستند دو رساله ارسطو در شعر و خطابه، در این مجموعه قرار نگرفت اما نوافلاطونیان حوزه اسکندرانى در اوایل قرن پنجم با اعتقاد به این که شعر و خطابه نیز جزء منطق هستند دو رساله ارسطو را در این دو فن به مجموعه شش قسمتى ارغنون افزودند که در مجموع هشت رساله در هشت بحث از مباحث منطق گرد آمد. فرفوریوس شاگرد افلوطین مقدمه‏اى بر منطق نوشت با نام ایساغوجى، این مقدمه را حکیمان مسلمان به منطق هشت قسمتى ارسطویى ضمیمه نمودند و بدین‏سان منطق ۹ بخشى پدید آمد، حکیمانى چون فارابى، ابن سینا (در شفا و نجات) ابن رشد، ابوالعباس لوکرى (در بیان الحق) و محقق طوسى روش ۹ بخشى را برگزیده‏اند. ب) محقق طوسى در شرح اشارات بنا را بر توضیح و تبین مقاصد شیخ و پاسخ به اشکالات و ایرادات فخر رازى گذاشته و تعهد نموده است که دیدگاه‏هاى شخصى خود را بیان نکند ولذا جز در مورد خاصى به این وعده عمل نموده است اما در کتاب اساس الاقتباس از همان ابتدا بنا را بر این گذاشته است که علاوه بر بیان آنچه از دیگران آموخته دیدگاه‏ها و استنباطات شخصى خود را نیز عرضه نماید. ج) براى سهولت در انتقال مفاهیم منطقى به ذهن مخاطبان از نمادها و جداولى استفاده نموده است که به حق در تحقق این غرض کار آمدند. د) چنان که قبلاً اشاره شد، کتاب را با نثر فارسى نگاشته و تا آنجا که ممکن بوده کوشیده است تا نثر متین و روانى را عرضه نماید.

  • جزئیات کتاب
    • نصیر الدین طوسی، محمد بن محمد
    • یک
    • مدرس رضوی، محمدتقی
    • دانشگاه تهران
    • 1376
    • اول
    • تهران
  • نظرات