نویسنده:محسن صمدي آذر
قرآن کريم همراه با دعوت از ابناي بشر براي تفکر و تدبر و تعقل در آيات الهي مخاطبان خويش را به فراگيري علوم طبيعي و عقلي نيز تشويق نموده است. تاکيد دين مبين اسلام به علم آموزي و بيان مطالبي از جمله زمين و عناصر موجود در آن نظير آب و خاک و گياهان و … در قرآن و توضيح بسياري از آيات با علوم تجربي و نيز چگونگي تعامل اسلام با دانش مدرن گرديده است. جستجوي قرآني واژگاني نظير تراب، طين و ارض با رويکردي تجربي همچنين تامل در روايات نبوي که در اين زمينه وجود دارد

مي تواند در حوزه علوم مربوط به زمين و خاک نيز مورد ملاحظه قرار گيرد.‏

راهيابي به خداوند چهره هاي گوناگوني دارد که يکي از آنها کشف و تفسير آيت تکوين و راهيابي عقلاني و تجربي از طبيعت به خداوند است. اين رويکرد در بسياري از آيات و نيز آموزه هاي نبوي نيز مورد تاکيد قرار گرفته است. در فرمايشي از پيامبر اعظم (ص) در زمينه چگونگي رويکرد به قرآن اين چنين آمده است: “اقرءوا القرآن و اعملوا به و لا تجفلوا عنه و لا تغلوا فيه..” قرآن را بخوانيد و بدان عمل کنيد، از آن فاصله نگيريد و در آن زياده روي نکنيد.‏

از آنجا که علوم طبيعي مظهر افعال و صفات خداوند است، برخي از انديشمندان قرآني نظير غزالي بر اين باورند که کليات و اصول تمام علوم در قرآن وجود دارد و مي توان آنها را از قرآن به دست آورد و در مقابل برخي ديگر از متفکرين نيز بر اين اعتقادند که قرآن تنها کتاب هدايت و تربيت است. اما از آنجا که صاحب سخن به تمامي علوم و حقايق هستي آگاه است، مي توان از برخي مثال ها و اشاره هاي قرآني که با هدف هدايت و تربيت و يا عبرت گيري آدميان آمده است شواهدي به دست آورد که با جديد ترين قوانين و نظريات علمي مطابق است. اين استعداد قرآن، در کنار وجوه ديگر اعجاز همچون فصاحت و بلاغت، عدم اختلاف، غيب گويي، به لحاظ آورنده و… در دو قرن اخير در تفاسيري نظير تفسير نمونه و کتاب هايي همچون اولين دانشگاه و آخرين پيامبر در ميان آثار علماي شيعي، همچنين در آثار و کتب ديگر، مورد توجه مفسران و انديشمندان قرار گرفته است. ‏

نگاه پيامبر اعظم (ص) به طبيعت و خاک نگاهي توام با احترام و تقديس بوده و همواره پيروان خويش را به حفاظت و تصرفات خير خواهانه و مصلحت طلبانه در آنها دعوت کرده است: “تحفظوا من الارض فانها امکم و انه ليس من احد عامل عليها خيراً او شراً، الا و هي مخبره به”. از زمين حفاظت نماييد زيرا زمين مادر – منشا پيدايش و تامين زندگي- شماست و هر کس عمل خير يا شري روي آن انجام دهد، زمين از آن خبر خواهد داد. پيامبر اکرم (ص) در اين روايت علاوه بر حفاظت خاک و زمين و عدم آلوده نمودن خاک، از آلودن سفره هاي آب زير زميني که منجر به آلودگي زمين مي شود نيز برحذر داشته اند.‏

قرآن در بسياري موارد، خصوصاً آنجا که مي خواهد آدمي را به معاد و آخرت خويش متوجه گرداند از خاک و گياه و بهار و پاييز مثال زده يا شبيه مي آورد که آگاهان و عالمان زيرک از اين گونه تمثيلات، تشبيهات و اشاره هاي قرآني نکته هاي علمي فراواني کشف نموده اند.خاک مهد آرميدن اولياء خداوند و مسجد انسان هاي با ايمان است. آن گونه که امام متقيان حضرت علي (ع) را بوتراب لقب نهاده اند. چرا که در لحظه هاي واپسين حيات، خاک روي سر مي ريخت و مي فرمود: از اين خاک شما را آفريديم در آن شما را باز مي گردانيم و بار ديگر شما را از آن بيرون مي آوريم.به اين ترتيب تفکر و تدبر در آيات الهي موجب افزايش معرفت انسان به خويش و خالق هستي و نيز کشف قوانين و استعدادهاي نهفته مي گردد.‏

منبع : سایت ایسکا

 http://www.iyqa.ir/


more post like this