قرآن كريم، کلام پروردگار، اقیانوس بیکرانی است که از سوی حضرت دوست نزد بندگانش و برای هدایت آنها تا زمان معینی به امانت گذاشته شده است.

این کتاب شفابخش درمانگر دردهای بیرونی و درونی، روحی و جسمی انسان­ها است.

 

دعا نیز که ارتباط بی­پرده مخلوق با خالق خویش است، مایه تسکین دردها و تقویت­کننده قوای روح است.

دعا بهترین وسیله ارتباطی عبد با معبود است و یکی از روش های تذهیب نفس و جلا یافتن مروارید ذاتی انسان هاست.

 

در اين مختصر برخی از خواص درمانی این دو هدیه الهی یعنی سخن خدا با ما، قران و سخن ما با خدا، دعا بیان خواهد شد.

طبق آیات و روایات معالجه با قرآن، معالجه سودمند و بهبودی تمام و کاملی است. خداوند در قرآن می­فرماید:

)قُل هو للذین آمنوا هدیً و شِفاءٌ((فصلت : 44)

«بگو قرآن برای مؤمنان مایه راهنمایی و بهبودی است»

)و ننزل منَ القرآنِ ما هُوَ شفاء و رَحْمَهٌ لِلْمؤمنین((إسراء : 82)

«ما آیاتی از قرآن فرو می‌فرستیم که مایه شفاء و رحمتِ مؤمنان است»

این آیه می­رساند که تمام قران دارای بهبودی و راهنمایی­ است و در آیه‌ای دیگری می‌فرماید :

)یا ایُّها الناسُ قَدْ جاءتکُم موعظه من ربکُم و شفاء لِما فی الصُّدوُرِ و هُدیً وَ رَحْمَهٌ لِلْمؤمنین((یونس : 57)

«ای مردمان از سوی پروردگارتان برای شما اندرزی و درمانی برای چیزهایی که در سینه‌هاست آمده است».

با توجه به آیات، قران کریم درمان­گر بیماری­های روحی، جسمی، دنیوی و اخروی است. هر فردی از روی اخلاص و با رعایت شرایط لازم و از روی صدق و اعتقاد عمیق از قران شفاجویی کند بیماری او با نکویی مداوا خواهد شد. چگونه بیماری می‌تواند با سخن خدا دراُفتد و حل آنکه در مقابل کلام خدا کوه­های عظیم متلاشی و تکه تکه خواهند شد. هر فردی را که خداوند فهم کلام خویش عطا کند، قادر خواهد بود علت و درمان تمام بیماری‌های درونی و بیرونی را بیابد.

بیماری­ها شامل بیماری­های روحی و جسمی می­باشد. بیماری­های روحی یا قلبی خود نیز شامل دو دسته بیماری­های سوءظن و تردید بیماری­های لغزش و شهوت می­باشند. قرآن در بسیاری از آیات به بیان بیماری­های روحی و علت و راه چاره آنها می‌پردازد:

)اَوَلَمْ یَکفِهِم اَنّا انزلنا علیکَ الکِتبَ یُتْلی عَلیهِم اِنَّ فی ذلکَ لَرَحمَهً وَ ذِکْری لِقومٍ یُؤمِنُونَ((عنکبوت : 51)

«آیا همین اندازه برای آنان کافی و بسنده نیست که ما این کتاب را بر تو نازل کرده‌ایم و پیوسته بر آنان خوانده می‌شود مسلماً در این، رحمت بزرگی و تذکر سترگی است».

لذا کسی که قرآن او را شفا نداده باشد خداوند نیز او را شفا نخواهد بخشید و هر که قرآن او را کفایت و بسنده نکند خداوند نیز وی را کفایت و بسنده نخواهد کرد.

درمان بیماری‌های درونی

درمان بیماری­های درونی و دل­گرفتگی­ ها به طور خلاصه عبارت است از:

1- توحید و یگانه­ پرستی چرا که شرک و گمراهی مهم ترین سبب دل­گرفتگی است:

ضَرَبَ اللَّهُ مَثَلًا رَجُلًا فِيهِ شُرَكَاءُ مُتَشَاكِسُونَ وَرَجُلًا سَلَمًا لِرَجُلٍ هَلْ يَسْتَوِيَانِ مَثَلًا  الْحَمْدُ لِلَّهِ  بَلْ أَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُونَ –زمر: 39

خدا مَثَلى زده است: مردى است كه چند خواجه ناسازگار در [مالكيّت‏] او شركت دارند [و هر يك او را به كارى مى‏گمارند] و مردى است كه تنها فرمانبر يك مرد است. آيا اين دو در مَثَل يكسانند؟ سپاس خداى را. [نه،] بلكه بيشترشان نمى‏دانند.

لذا انسان موحد و انسانی که تنها فرمان­بردار باری تعالی است به بیان قران غیر خدایان بسیار نمی­توانند او را بخوانند تا او به سبب این تعدد اندوه­گین و دل­گرفته شود.

2- نور ایمان که با عمل صالح حاصل می­گردد.

يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْجَاءكُم بُرْهَانٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَأَنزَلْنَا إِلَيْكُمْ نُورًا مُّبِينًاـ سوره نساء، آيه 174.

اى مردم براى شما از جانب پروردگارتان برهانى آمد وبه سوى شما نورى آشكار نازل كرديم.

انسان مومن با بهره­گیری از نور قران در برابر تمایات دنیوی او را گرفتار نشده و لذا در برابر عدم دستیابی بهلذایذ دنیوی اندوه­گین نخواهد شد.

درمان بیماری­های قلبی

درمان بیماری­های قلبی به طور خلاصه عبارت است از:

قلب بر سه نوع است: قلب سليم، قلب مرده وقلب مريض.

Îیَومَ لا ینفعُ مالٌ وَ لابنونَ* اِلاَّ مَنْ أَتَی اللهَ بقَلْبٍ سَلِیمٍÍ(شورا : 88-89)

آن روزی که اموال و فرزندان سودی نمی‌رساند* بلکه تنها کسی که با دلی سالم به پیشگاه خدا آمده باشد.

قلب سلیم قلبی است که از هر شهوت و آرزوی مخالف با امر و نهی خدا به دور باشد.

قلب مرده برعکس قلب سلیم است و آن قلبی است که پروردگار خویش را نمی‌شناسد و براساس رضایت خداوند عبادت نمی‌نماید و بلکه با آرزو و شهوات خود در برابر خداوند ایستاده است.

قلب مریض : قلبی است که دارای حیات است و از آن طرف نیز بیمار است. از طرفی محبت خدا در آن یافت می‌شود و از طرف دیگر محبت شهوات.

و اما درمان قلب مریض:

 Îیا ایها الناس قد جآتکم موعظه من ربکُم و شفاء لما فی الصدور و هدی و رحمه للمؤمنینÍ(یونس : 57)

«ای مردم اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده است. و درمانی برای آنچه در سینه هاست ( درمانی برای دلهای شما)و هدایت و رحمتی است برای مؤمنان»

Îو تنزل من القرآنِ ما هُوَ شفاء و رحمه للمؤمنین و لا یزید الضالمین الآخساراًÍ(اسراء : 82)

«قرآن را نازل ميكنيم كه شفا و رحمت براى مؤ منان است و ستمگران را جز خسران (و زيان ) نمى افزايد»

لذا موعظه پروردگار که همانا قران است درمانی برای قلب­های مریض خواهد بود. و در عین حال همین قران قلب­های مرده را سودی نخواهد بخشید.

درمان بیما­ری­های روانی

تلاوت قران و انس با آن آثار روانی فوق العاده­ای بر آرامش روانی انسان­ها خواهد داشت چرا که:

Îاَلا بِذِکرِاللّه تَطمَئِن القُلوبÍتنها با یاد خدا دلها آرام می­گیرد (رعد 48)

یاد خدا از طریق مطالعه کتاب او میسر خواهد بود. و حتی اگر مصیبتی نیز به انسلان برسد با یاد او و روی کردن به کلام او خود را آرامش می­دهد. چرا که

Îما أصاب من مصيبة إلا بإذن الله ومن يؤمن بالله يهد قلبه والله بكل شيء عليمÍ

«هیچ واقعه و حادثه‌ای جز به فرمان و اجازه خدا رخ نمی‌دهد و هر کس که به خدا ایمان داشته باشد، خدا دل او را رهنمون می‌گرداند و خداوند از هر چیزی کاملاً آگاه است».

و اما بیماری‌های جسمی در قران به طور اساسی به سه دسته زیر تقسیم شده ­اند:

1-    حفظ تندرستی و سلامت

2-    پیشگیری و مبارزه با عوامل بیماری‌زا

3- استفراغ و تهی نمودن مواد فاسد بیماری‌زا،

و چنانچه فرد با روش درست و مناسب با قرآن تداوی نماید بلافاصله اثر بهبودی آنرا می‌بیند.

اصول تندرستی در قرآن کریم

برخی از اصول تندرستی در قران که رعایت آن برای همگان سودمند است به قرار زیر است:

1-پرهیز از اسراف در طعام:”کلوا واشربوا ولا تسرفوا”(بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید.)(اعراف31)

مفهوم اولیه آیه این است که در مصرف غذا نباید زیاده روی کرد. علاوه بر آن از آنجائیکه اسراف یعنی مصرف نابجا، یعنی مصرف چیزی به ناحق، این آیه به مفاهیم دیگری نیز اشاره دارد. اگر چه پرخوری نوعی اسراف است ولی بدخوری و خوردن غذاهایی که برای بدن مضر است، اگرچه مقدار آن کم است، اسراف می باشد. رعایت این اصل باعث پیش­­گیری بسیاری از بیماری­هاست.

2-چه زمانی از شبانه روز باید غذا خورد:“ولهم رزقهم بکره و عشیا” (وروزیشان در آنها صبح و شب مهیاست.”(نحل69)

مفهوم آیه این است که مهم ترین وعده های غذایی، صبحانه و شام است که باید به آن توجه کرد.

3-دقت در کیفیت غذا:“فلینظر الانسان الی طعامه”(پس انسان به طعامش نظر کند.)(عبس24)

مفهوم اولیه آیه این است که انسان در طعام خود دقت کند و تفکر کند که این طعام چه مراحلی را طی کرده و توسط پرورگاه به او رسیده است. و بعد مهم تر از آن این است که دقت کند طعام او حلال است یا نه؟علاوه بر آن آیه­ی فوق علاوه علاوه بر ابعاد روحانی توصیه می­کند که انسان در چیزی که می­خورد دقت داشته باشدکه از نظر کیفیت مطلوب است و ارزش غذایی دارد یا خیر؟

4-معرفی طیبات:“کلوا من طیبات ما رزقناکم”(بخورید از چیزهای پاک که روزیتان کردیم)(اعراف160)

قرآن مردم را به سوی غذاهای مفید و مطلوب فرا می­خواند غذاهایی که علم تغذیه نیز به مفید بودن آنها پی برده است. غذاهایی مانند: عسل، خرما، زیتون، انگور، انجیر، انار،گوشت و شیر چهار پایان، ماهی،کدوو…

5-تحریم خبائث:“یحل لهم الطیبات و یحرم علیهم الخبائث”(حلال شده بر شما طیبات و حرام شده بر شما خبائث)(اعراف157)

خوردن بعضی چیز­ها نیز در قران منع شده است: که مهم ترین آن ها عبارتند از:گوشت مردار، خون، الکل وگوشت خوک.”انما حرم علیکم المیته والدم ولحم الخنزیر وما اهل لغیرالله به…)”یسئلونک عن الخمر والمیسر قل فیهما اثم کبیر و منافع للناس و اثمهمااکبر من نفعهما”(بقره219)

6-روزه:“یا ایها الذین آمنوا کتب علیکم الصیام کما کتب علی الذین من قبلکم لعلکم تتقون.”(بقره183)

روزه اگر چه دارای آثار روانی و روحی بسیاری می­باشد غرض اصلی از آن تقوای الهی است، ولی طبق تجربه امساک و روزه داری اثر مفیدی بر سلامت انسن دارد.

7- رعایت بهداشت:“وینزل علیکم من السماء ماء لیطهرکم به”(واز آسمان آب فرو می فرستد تا شما را پاکیزه گرداند)(انفال11)

رعایت بهداشت در زمینه­های مختلف تاثیر بسزایی در سلامت آن ها خواهد داشت، که متاسفانه در اثر القائات غربی ها کمتر مورد توجه قرار می گیرد.

شفادهی سوره حمد

رسول خدا صلّي الله عليه وآله فرمود: “فاتحة الکتاب شفاء من کلّ داء؛ سوره حمد شفاي هر دردي است”. مجمع البيان، ج ۱، ص ۱۷

سوره حمد نيز چون عصاره قرآن است، عصاره درمان‌هاي قرآني خواهد بود.

درمان درد و خونریزی زایمان

“…تساقط علیک رطبا جنیا…”(مریم24-26)

زمانی که درد زایمان حضرت مریم شروع شد خداوند متعال به او فرمود تا شاخه ی نخل را تکان داده و رطب تازه­ای که از آن می ریزد را بخورد.

درمان بیماری­های مختلف با عسل

” يَخْرُجُ مِنْ بُطُونِهَا شَرَابٌ مُخْتَلِفٌ أَلْوَانُهُ فِيهِ شِفَاءٌ لِلنَّاسِ”(از درون [شكم] آن شهدى كه به رنگهاى گوناگون است بيرون مى‏آيد در آن براى مردم درمانى است) (نحل69)

درمان بیماری پوستی با آب سرد

“وایوب اذ نادی ربه مسنی الضر و انت ارحم الراحمین”(انبیاء83)(و یاد کن حال ایوب را وقتی که دعا کرد پروردگارا مرا بیماری و رنج سخت رسیده و تو از همه ی مهربانان عالم مهربان ترین)

“ارکض برجلک هذا مغتسل بارد و شراب “(ص42)(به او خطاب کردیم پای خود را به زمین بز­ن این است شستشوی خنک و نوشیدنی)

از آنجائیکه بیماری حضرت ایوب(ع)یک بیماری پوستی بوده است. در اینجا عبارت “مغتسل بارد”به درمان موضعی (مثل شستشو یا مالیدن مرهم و…) می­باشد و همچنین لغت “شراب” درمان عمومی می­باشد. لذا برای درمان بیماری پوستی تلفیقی از درمان موضعی با درمان عمومی (خوراکی)ارائه شده است.

درمان لکنت زبان

“واذ نادی ربک موسی ان ائت القوم الظالمین قوم فرعون الا یتقون قال رب انی اخاف ان یکذبون و یضیق صدری و لا ینطلق لسانی فارسل الی هارون و لهم علی ذنب فاخاف ان یقتلون”(شعراء10-14)

(وهنگامی که خواند پروردگار تو موسی را که برو به نزد گروه ستمکاران، قوم فرعون چرا پرهیزکاری نکنند،گفت پروردگارا ترسم که مرا تکذیب کنند و تنگ شود سینه ام و لکنت زبان پیدا کنم. پس بفرست با من هارون را و بر من به گناهی ادعا دارند که می ترسم مرا بکشند).

و اما توصیه­ های خدواند در آیات مختلف به موسی (ع):

1- ” فَقُولَا لَهُ قَوْلًا لَّيِّنًا” (با او به نرمی سخن گوييد) (طه:44) این آیه علاوه بر تاثیر تربیتی و آموزش دعوت به سمت خدا کمکی به کنت زبان موسی (ع) است.

2-“انا معکم مستمعون”  من با شما هستیم و (سخنانتان را) مى شنویم ( شعراء: 15). “قَالَ قَدْ أُوتِيتَ سُؤْلَكَ يَا مُوسَى(فرمود اى موسى خواسته‏ات به تو داده شد) (طه ۳۶). لذا خداوند نه تنها لکنت حضرت موسی(ع)را به رویش نمی آورد بلکه با این عبارت که نترسید، منم با شما، می شنوم و می بینم، اضطراب او را کنار زده و به او اعتماد و اطمینان می بخشد:” قَالَ لَا تَخَافَا إِنَّنِي مَعَكُمَا أَسْمَعُ وَأَرَى”(فرمود مترسيد من همراه شمايم مى‏شنوم و مى‏بينم (طه 4۶)

3-حضرت موسی(ع) با دعا به روان درمانی می پردازد و خود را تسکین می دهدلذا مشکل لکنت زبانش شفا می­یابد:

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي* وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي* وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّن لِّسَانِي* يَفْقَهُوا قَوْلِی*

(گفت پروردگارا سينه‏ام را گشاده گردان*و كارم را براى من آسان ساز *و از زبانم گره بگشاى *[تا] سخنم را بفهمند). (طه: 25-28)

درمان بیماری پوستی

فنبذنا بالعراءو هو سقیم و انبتنا علیه شجره من یقطین”(یونس را از شکم ماهی به صحرای خشکی افکندیم در حالی که بیمار بود و در آن صحرا بر او درخت کدو رویاندیم)(صافات145-).

تحقیقات امروزه نشان می­دهد کدو تشنگی را تا حد زیادی رفع می کند. از طرفی کدو دارای موادی است که برای ترمیم ضایعات پوستی و تقویت بدن مفید می باشد.

درمان با دعا

پرودگار هستی که به ما اجازه سخن گفتن با خود را داده؛ دعا­هایی را در موقعیت­های گوناگون در قران بیان کرده تا به بندگانش یاد ­دهد که او را چگونه یاد کنند.

وَإِذَا سَأَلَکَ عِبَادِی عَنِّی فَإِنِّی قَرِیبٌ أُجِیبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذَا دَعَانِ فَلْیَسْتَجِیبُواْ لِی وَلْیُؤْمِنُواْ بِی لَعَلَّهُمْ یَرْشُدُونَ (البقرة: 186)

“و هنگامی که بپرسند ترا بندگان من درباره من پس هر آیینه من نزدیکم اجابت می کنم دعای طلب کننده را وقتیکه سوالی کند مرا پس باید قبول کنند حکم مرا و باید ایمان آرند بمن تا ایشان براه نیک آیند.”

 بنا بر این آیه دعا کننده باید هنگام دعا نزدیکی خدا را احساس کند و با ایمان و یقین کامل به برآورده سازی دعا، حکم خداوند را در پاسخ به دعای خویش قبول کند. دعا باید خود انگیز  و با قلبی مالامال از عشق باشد.

دعا برای رفع گرفتاری

وَأَيُّوبَ إِذْ نَادَى رَبَّهُ أَنِّي مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَأَنتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ ﴿الأنبياء: 83﴾

“و ايوب را [ياد كن] هنگامى كه پروردگارش را ندا داد كه به من آسيب رسيده است و تويى مهربانترين مهربانان”

 در این آیه حضرت ایوب (ع) با آهی از درون دعا می­کند که خدواند “أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ” دعایش را برآورده سازد و خداوند نیز دعایش را اجابت می­کند.

دعا برای خروج از ظلم ظالمان

خداوند از انسانهای مظلوم می­خواهد در مقابل ظلم بجنگند و این گونه دعا کنند:

يَقُولُونَ رَبَّنَا أَخْرِجْنَا مِنْ هَذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ أَهْلُهَا وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ وَلِيًّا وَاجْعَل لَّنَا مِن لَّدُنكَ نَصِيرًا(نساء: 75)

“ما را از اين سرزمين ستمگران بيرون بر، خود براى ما سرپرستى قرار ده ، وبراى ما يارى كننده و پشتيبان بفرست”.

دعا برای طلب فرزند

رَبِّ لَا تَذَرْنِي فَرْدًا وَأَنتَ خَيْرُ الْوَارِثِينَ (الانبياء:89)

ای پروردگار من ،مرا تنها وامگذار و تو بهترين وارثانی

و در نهایت دعا قدرت است. قدرتی که درون هر کس محبوس مانده است. همه باید این نیرو را فعال کنند. دعا بزرگترین پناه در برابر نگرانی و تشویش است. تنها چیزی که لازم است، عشق به خدا و شوق به مشاهده جمال  او ست.

ارسال شده توسط :مجتبی صالحی
دانشجوی دکتری دانشگاه تربیت مدرس تهران


http://www.tebyanyazd

more post like this