نویسنده : حجت الاسلام و المسلمین دکتر محمد جواد ارسطا
    موضوع حج و حقوق بين‌ الملل يك موضوع جديد است. پس به زحمت مي‌توان از كتاب هاي فقهي به مطالبي از كلمات فقها دست يافت كه بطور مشخص به اين موضوع پرداخته باشند. دليل آن هم اينست كه اين موضوع براي فقها مطرح نبوده است.
    رشد فقه، همواره در طول تاريخ، به اين صورت بوده كه مسائل جديدي در برابر فقه واقع مي‌شده و فقها پاسخ مي‌داده‌اند و از طريق پاسخ‌گويي به مسائل جديد و جستجو براي يافتن پاسخ سؤالات در آيات و روايات و منابع ديگر فقهي مثل اجماع و عقل، فقه توسعه پيدا كرده است.
    فقه ما در زمان شيخ طوسي ابتدا در يك جلد و در قالب كتاب (النهايه) تنظيم شده بود، ولي بعدا توسط ايشان در 8 جلد و در قالب كتاب (المبسوط) تنظيم شد و قرن ها ادامه يافت تا در زمان صاحب جواهر، در قالب 43 جلد و هم ‌اكنون توسط يكي از فقهاي معاصر، كتاب فقه ايشان در 120 جلد تنظيم شده است.
    آيات و روايات، همان هايي است كه در اختيار گذشتگان هم بوده است. ضمن اينكه سؤالات جديدي هم در اين ميان مطرح شده است. فقها براي پاسخگويي به اين سؤالات به منابع فقهي مراجعه كرده و توانسته‌اند با ارائه پاسخ مناسب به اين سؤالات، فقه را توسعه دهند. فقه، قابليت توسعه بيشتري هم دارد.با توجه به اين نكته، بايد گفت اگر خيلي از مطالبي كه در بحث حج و حقوق بين‌ الملل مطرح مي‌شود و سابقه دقيق فقهي ندارد، به اين دليل نيست كه فقه ما در اين مورد نقصان دارد، بلكه اين سؤالات در برابر فقه مطرح نشده است. پس عدم طرح آن نه بر نقصان فقه دلالت مي‌كند و نه بر نظر منفي فقها.

    بحث علمي با بحثي كه براي فتوا دادن دنبال مي‌شود، تفاوت دارد. اين بحث، علمي است ولي آيا مي‌توان بر اساس روايات موجود، در مورد موضوع خاصّ مربوط به حقوق بين‌ الملل فتوايي صادر كرد يا نه ؟ البته فتوا دادن در اين زمينه، كار متخصصان فقهي است.

    بنابرايني اين بحث از نظر علمي به برخي از رواياتي اشاره مي‌كند كه در ذيل آيات مربوط به حج وارد شده است. همچنين برخي از روايات، به صورت مستقل و بدون اينكه امام (ع) در آن روايت به آيه شريفه‌اي اشاره كند، بيان شده و اين دسته از روايات بسيار زياد است، ولي در اين خصوص به ذكر رواياتي مي‌توان پرداخت كه فقط در ذيل آيات مربوط وارد شده است.

    منبع : مجله گزارشی از نشست های علمی و تخصصی حج و زیارتhttp://www.shiasearch.com/


    more post like this