سوره” ص”

این سوره در مکه نازل شده و داراى ۸۸ آیه است

محتواى سوره” ص”

این سوره در حقیقت مکملى براى سوره” صافات” است، و استخوان بندى مطالبش شباهت زیادى با استخوان بندى سوره” صافات” دارد، و از این نظر که سوره مکى است تمام ویژگیهاى این سوره‏ها را در زمینه بحث از مبدء و معاد و رسالت پیامبر اسلام ص در بر دارد، و آن را با مطالب حساس دیگرى آمیخته، و در مجموع معجونى شفابخش براى همه جویندگان راه حق فراهم ساخته است.

محتواى این سوره را در پنج بخش مى‏توان خلاصه کرد:

بخش اول از مساله توحید و مبارزه با شرک و مساله نبوت پیامبر اسلام ص و سرسختى و لجاجت دشمنان مشرک در برابر این دو امر سخن مى‏گوید.

بخش دوم گوشه‏هایى از تاریخ نه نفر از پیامبران خدا را منعکس ساخته، و بالخصوص از” داود” و” سلیمان” و” ایوب” بحث بیشترى دارد، مشکلات آنها را در زندگى و دعوت به سوى خدا منعکس مى‏سازد تا درسى باشد آموزنده براى مؤمنان نخستین که در آن موقع تحت فشار شدیدى قرار داشتند.

بخش سوم سخن از سرنوشت کفار طاغى و یاغى در قیامت و تخاصم و جنگ و جدال آنها در دوزخ مى‏گوید، و به مشرکان و افراد بى‏ایمان نشان مى‏دهد که پایان کار آنها به کجا خواهد رسید.

چهارمین بخش سخن از آفرینش انسان و مقام والاى او و سجده کردن فرشتگان براى آدم مى‏گوید، و نشان مى‏دهد که فاصله قوس صعودى و نزولى انسان تا چه حد عظیم است، تا این کوردلان بیخبر به ارزش وجودى خویش پى برند، و در برنامه‏هاى انحرافى خود تجدید نظر کنند و از زمره شیاطین بدر آیند.

پنجمین و آخرین بخش تهدیدى است براى همه دشمنان لجوج، و تسلى خاطرى است براى پیامبر اسلام ص و بیان این واقعیت که او در دعوت خود هیچگونه اجر و مزدى از کسى نمى‏طلبد، و هیچ درد و رنجى براى کسى نمى‏خواهد.

فضیلت تلاوت این سوره

در فضیلت این سوره که به خاطر آغازش به نام سوره” ص” نامیده شده، در روایتى از پیامبر گرامى اسلام ص مى‏خوانیم:

من قرء سوره” ص” اعطى من الاجر بوزن کل جبل سخره اللَّه لداود حسنات و عصمه اللَّه ان یصر على ذنب صغیرا او کبیرا:

کسى که سوره” ص” را بخواند به اندازه هر کوهى که خدا مسخر داود فرموده بود” حسنه” به او مى‏دهد، و از آلوده شدن و اصرار بر گناه صغیر و کبیر حفظ مى‏کند” «۱».

و در حدیث دیگرى از امام باقر ع چنین آمده:

من قرء سوره” ص” فى لیله الجمعه اعطى من خیر الدنیا و الآخره ما لم یعط احد من الناس الا نبى مرسل او ملک مقرب، و ادخله اللَّه الجنه و کل من احب من أهل بیته حتى خادمه الذى یخدمه:

” کسى که سوره” ص” را در شب جمعه بخواند از خیر دنیا و آخرت آن قدر (از سوى خداوند) به او بخشیده مى‏شود که به هیچکس داده نشده، جز پیامبران مرسل، و فرشتگان مقرب، و خدا او و تمام کسانى را که از خانواده‏اش مورد علاقه او هستند وارد بهشت مى‏کند، حتى خدمتگزارى که به او خدمت مى‏کرده” «۲».

هر گاه محتواى این سوره را در کنار این پاداشها بچینیم، پیوند و ارتباط این اجر و پاداشها با آن تعلیمات روشن مى‏شود، و بار دیگر تاکیدى است بر این حقیقت که منظور تلاوت خشک و بیروح نیست، بلکه تلاوتى است اندیشه بر انگیز، و تصمیم‏آفرین، اندیشه و تصمیمى که انگیزه عمل گردد، و محتواى سوره را در زندگى انسان پیاده کند.

__________________________________________________

(۱) مجمع البیان آغاز سوره صاد (جلد ۸ صفحه ۴۶۳).

(۲) همان مدرک.

منبع:   تفسیر نمونه، ج‏۱۹، ص: ۲۰۶


more post like this